Përdorimi i inteligjencës artificiale është një revolucion në informatikë

Enver Buçaj 

Në të ardhmen e afërt, me përdorimin e inteligjensës artificiale  do të ketë aq shumë mundësi të sostifikuara të kësaj platforme aq sa vetëm pak vite më parë e tërë kjo do te jetë parë krejtësisht në anën  e fantashkencës.

Teknologjia ndërkombëtare është tronditur  muajin e fundit  nga Chat GPT i publikuar nga  Fondacioni Open AI.  Chat GPT është një model i inteligjencës artificiale me një aftësi të mahnitshme për të kuptuar tekstin në formë të lirë të shkruar nga njeriu. Një version falas sa për ta provuar  u lëshua kohët e fundit për publikun e gjerë dhe është i disponueshëm në faqen e internetit Open AI. Nuk është ekzagjerim ta quash që  ky është një model REVOLUCIONAR.

Deri më tani nuk është dëgjuar që një kompjuter mund të reagojë në mënyrë kaq fleksibile ndaj komandave të paraqitura në një formë jo të strukturuar, të tilla si: “ma shkruani një poezi për Prishtinën”, “ shkruani një ese apo përmbledhje me temën e caktuar”, “paraqisni një tabelë të liqeneve më të mëdhenj në botë” ose “shkruani një punim shkencor për temen e caktuar, apo shkruani biografin për mua ”, apo edhe shumë e shumë mudësi të tjera për projekte të ndryshme. Pasojat janë më të gjëra se sa mund të mendohet deri më tani- nuk është e pamenduar që ato të vendosin mënyrën tonë të jetesës në një besim të ri.

Ndërsa mënyra e natyrshme e komunikimit të një personi është të folurit me rrjedhje të lirë, një kompjuter kupton vetëm të dhëna të formuluara me saktësi ekstreme përmes tekstit ose një ndërfaqe përdoruesi të para-ndërtuar. Një arsye e madhe pse profesionet e zhvilluesëve të programeve kompjuterike të mjekëve apo avokatëve nuk janë automatizuar është pikërisht kjo pengesë gjuhësore mes njeriut dhe kompjuterit. Chat GPT e kalon këtë kufi dhe hyn në një zonë që përdoret për t’u parë si territori i një personi që kryen punë informative.

Gjërat po ecin më shpejt nga sa pritej.

Shumë shpejt ka mundësi  të zhvillohen aplikime të reja që vetëm pak vite më parë ishin rreptësisht në anën e fantashkencës. Megjithatë, ato janë vetëm ana tjetër e medaljes, pasi ka të paktën po aq objektiva aplikimi të dyshimta nga pikëpamja etike. Për shembull, monitorimi masiv i opinioneve të ndryshme politike mund të arrihet lehtësisht me Chat GPT.

Është e lehtë të gjesh shembuj shqetsues si fushata dezinformuese, mesazhe mashtruese adaptive, robotë marketingu që reagojnë ndaj sjelljes së internetit, llogari të mediave sociale që pretendojnë të jenë një person tjetër, etj. Tashmë në vitet e ardhshme, mund të jetë e pamundur të thuash nëse teksti i gjetur në internet është shkruar nga një njeri, nëse partneri bisedues i gjetur në komente ekziston me të vërtetë dhe çfarë përfundimi do të arrijë inteligjenca artificiale që vëzhgon anash për tu bazuar në komentet tuaja.

Gjërat tani po ecin më shpejt nga sa mund të priste dikush. Edhe studiuesit në këtë fushë nuk mund të parashikonin që modelet si Chat GPT do të bëheshin kaq inteligjente dhe kaq shpejt. Më në fund është koha për t’u zgjuar dhe për të menduar se çfarë do të thotë e gjithë kjo.

Mësues dhe profesor, studentet tuaj mund të shkruajnë esenë e tyre me inteligjencë artificiale këtë vit.

Aplikacionet e Open AI si Chat GPT po ndryshojnë rrënjësisht mënyrën se si funksionojnë shkollat e mesme dhe universitetet.

Sasia e informacionit dhe aftësia e Chat GPT për të mbajtur biseda janë mbresëlënëse dhe  të paparë deri më tani. Ajo që është veçanërisht e habitshme është aftësia e inteligjencës artificiale për të shkruar me komandë tekst bindës dhe kryesisht të bazuar në fakte, pavarësisht nga lloji i tekstit  në disa gjuhë të ndryshme të botës. Të paktën për momentin, inteligjenca artificiale e cila është e hapur dhe falas mund të përdoret për të shkruar gjithçka, nga aplikimet për punë , poezitë e dashurisë  dhe reklamat zgjedhore e deri te emailet zyrtare dhe deklaratat politike. Dhe mbi të gjitha mundë të shkruan  të gjitha tekstet e kërkuara në shkolla, shkolla të mesme dhe universitete, nga esetë deri te përmbledhjet, dhe punimet e diplomës.

Është e habitshme se sa pak vëmendje i është kushtuar diskutimit rreth Chat GPT, sepse implikimet e tij janë revolucionare për arsimin në disa fusha. Për shembull, studimet e shkencave sociale në universitet për vite me radhë janë fokusuar kryesisht në shkrimin e eseve, përmbledhjeve dhe tezave përfundimtare. Ato kryhen në mënyrë të pavarur dhe kthehen në platformën e kurseve të universitetit. Megjithëse keqpqërdorues  të ndryshëm komercialë për shkruarjen e  eseve, temave të diplomave  kanë qenë në dispozicion të studentëve për disa vite me çmime të ndryshme dhe me cilësi të dobët. 

Chat GPT e ndryshon në mënyrë specifike këtë cilësim duke e sjellë mashtrimin falas në kompjuterin e vetë studentit me vetëm disa klikime dhe komanda. Nëse studenti nuk dëshiron të përdorë si të tillë tekstin e krijuar nga inteligjenca artificiale, ai të paktën i jep studentit një bazë të fortë, strukturore të punimit.

Përfundimi i studimeve tuaja shpejt bëhet – të paktën përkohësisht – më i lehtë se kurrë.

Shkrimet e opinioneve kanë shqyrtuar nëse inteligjenca artificiale shkruan me mjeshtëri apo jo. Megjithatë, në praktikë, aktualisht është e pamundur që mësuesi  dhe profesori të njohë përgjigjet e esesë të krijuara nga vetë Chat GPT si të bëra nga kompjuteri. Për sa i përket cilësisë, ato madje plotësojnë kërkesat minimale për një përgjigje eseistike të nivelit të diplomuar në universitete. 

Inteligjenca artificiale vështirë se do të ndikojë në jetën e atyre që janë vërtet të interesuar për studimet e tyre. Ndryshimi më i madh është në grupin që dëshiron të përfundojë sa më shpejt studimet dhe të marrë diplomën në dorë, pavarësisht mjeteve. Përfundimi i studimeve tuaja shpejt bëhet – të paktën përkohësisht – më i lehtë se kurrë. Tani do të ishte më së voni koha për të ndryshuar qëndrimin tonë admirues ndaj përfundimit të shpejtë të studimeve për të qetësuar studimin, të menduarit dhe respektin përsëri.

Mund të pritet që të rinjtë të përvetësojnë teknologjinë e re për përdorimin e tyre mjaft shpejt, përderisa  mësimdhënësit  dhe institucionet arsimore  janë shumë pas. Shpikja e metodave të reja të performancës dhe vlerësimit ndoshta do të marrë shumë kohë nga institucionet arsimore dhe së pari kërkon një ndërgjegjësim të përbashkët për problemet e reja që paraqet inteligjenca artificiale. 

Sidoqoftë, udheheqesi i Open AI z. Sam Altman deklaroi së fundi se ka ende shumë punë për të bërë me inteligjencën artificiale dhe “është gabim t’i besosh asaj [Chat GPT] për çdo gjë të rëndësishme tani”.

Është e qartë se inteligjenca artificiale po ndryshon natyrën e punës së njohurive. Ndoshta tashmë në të ardhmen e afërt, puna e informacionit me një nivel të ulët abstraksioni, siç është korrigjimi dhe përmbledhja e tekstit, mund të bëhet në një masë të madhe me ndihmën e inteligjencës artificiale.

Kosova duhet të përgatitet të investojë në mundësitë e të mësuarit gjatë gjithë jetës dhe të instalojë  logjikën  e shkollimit të mesëm dhe universitar bazuar në njohuri dhe jo në diploma.

(Autori është Profesor në Universitet dhe diplomat karriere)

Shperndaje